Nessun dorma en andere tenoraria's

Wat een tenor is

Een tenor is het hoogste mannelijke borststemtype, tussen de contratenor en de bariton in. Operatenoren zingen doorgaans van ongeveer bes in het tweede octaaf tot de c in het vijfde, en hun stemmen hebben een heldere, klankrijke kwaliteit. Componisten geven lyrische tenoren vaak de rollen van geliefden, onder wie Rodolfo in La bohème en Edgardo in Lucia di Lammermoor. Daarom voelt een tenorconcert tegelijk romantisch en heroïsch, en daarom zijn de bekendste tenoraria's juist die momenten waarop een geliefde even alleen zingt.

Nessun dorma, uit Turandot

Nessun dorma betekent laat niemand slapen. Calaf, de onbekende prins in Puccini's Turandot, zingt het in de laatste akte, alleen in een maanverlichte tuin, ervan overtuigd dat hij de prinses tegen dageraad zal winnen. Puccini stierf in 1924 met de opera onvoltooid, en de première vond plaats in La Scala op 25 april 1926, voltooid door Franco Alfano. Luciano Pavarotti tilde de aria in 1990 boven de operahuizen uit, toen hij haar zong voor het WK, en de Three Tenors zongen haar op drie latere finales.

Lees verder: Het Three Tenors-concert van 1990 in Rome

E lucevan le stelle, uit Tosca

Puccini situeerde Tosca in Rome in juni 1800, en de opera werd voor het eerst opgevoerd in het Teatro Costanzi van die stad op 14 januari 1900. E lucevan le stelle is de bekendste aria van de tenor, gezongen door de schilder Cavaradossi in de derde akte, terwijl hij op zijn executie wacht en aan zijn geliefde denkt. In het verhaal stort Tosca zich uiteindelijk van de borstwering van Castel Sant'Angelo. De aria horen in Rome, de stad waar de opera zich afspeelt, geeft de muziek een lokale verankering.

La donna è mobile, uit Rigoletto

De hertog van Mantua zingt La donna è mobile in de derde akte van Verdi's Rigoletto, een vrolijke melodie over de wispelturigheid van vrouwen, gezongen door een personage dat allesbehalve bewonderenswaardig is. Rigoletto werd voor het eerst opgevoerd in Venetië, in La Fenice, op 11 maart 1851. Verdi hield de aria geheim tot enkele uren voor de première, onthulde haar aan het cast en orkest en verbood hen haar buiten het theater te zingen of te fluiten.

Una furtiva lagrima, uit L'elisir d'amore

Una furtiva lagrima is het stille hart van Donizetti's komische opera. Nemorino, een onschuldige jongeman, koopt een liefdesdrankje dat goedkope rode wijn blijkt te zijn, en wanneer hij Adina ziet wenen, neemt hij aan dat het drankje heeft gewerkt. De aria is zijn tedere antwoord, gezet in een donkere toonaard die het stuk pathos geeft. De opera werd voor het eerst opgevoerd in het theater Canobbiana in Milaan, op 12 mei 1832. Na de luide aria's is het vaak het stuk dat luisteraars bijblijft.

Hoe te luisteren

Lees het programma op de boekingspagina één keer, en leg het dan weg. Elke aria is een op zichzelf staande scène, en het plot doet er minder toe dan het gevoel dat de zanger meedraagt. Luister naar het moment waarop de stem naar haar hoogste noot klimt, en merk op hoe de instrumenten ruimte voor haar laten. Een concert geeft je de hoogtepunten van meerdere opera's op één avond, zonder de lange stukken plot die hen in een theater omringen, en die concentratie is juist de aantrekkingskracht.

Voor wie dit niet is

Een concert van aria's is iets anders dan een operaproductie. Er wordt niets opgevoerd, niemand draagt kostuums en er loopt geen plot van begin tot eind, dus het past bij luisteraars die de beroemde melodieën willen en geen volledig verhaal. Wil je een productie, zoek dan een voorstelling in een operahuis. En wil je één specifieke aria, onthoud dan dat de organisator het programma kan wijzigen, en geen enkel stuk is gegarandeerd voor jouw datum.