Kościół i ulica
St Paul's Within the Walls w Rzymie
St Paul's Within the Walls przy Via Nazionale: kto zbudował rzymski kościół wiktoriański, co przedstawiają mozaiki Burne-Jones'a i jak do niego dotrzeć na koncert.
Zarezerwuj miejsca na koncert tenorów ↗Szybka odpowiedź
St Paul's Within the Walls to kościół episkopalny przy Via Nazionale w Rzymie, nazywany często kościołem amerykańskim. Angielski architekt George Edmund Street zaprojektował go z czerwonej cegły i białego trawertynu, a jego apsydę i prezbiterium zdobią mozaiki Edwarda Burne-Jones'a. Był to pierwszy niekatolicki kościół zbudowany w Rzymie po 1870 roku. Odbywają się w nim koncerty arii operowych, a ulica, przy której stoi, łączy dworzec Termini z Piazza Venezia.
St Paul's w skrócie
| Szczegół | |
|---|---|
| Adres | Via Nazionale 16a, Rzym |
| Architekt | George Edmund Street |
| Mozaiki | Edward Burne-Jones |
| Znajduje się przy | Via Nazionale |
Jakiego rodzaju jest to kościół
St Paul's Within the Walls, po włosku San Paolo dentro le Mura, należy do Convocation of Episcopal Churches in Europe i znany jest również jako American Church in Rome. Znajduje się przy Via Nazionale, a Turismo Roma opisuje go jako pierwsze niekatolickie miejsce kultu wzniesione w Rzymie po zjednoczeniu Włoch. Nazwa odróżnia go od wielkiej bazyliki św. Pawła za Murami, która leży poza dawnymi murami miejskimi. Ten kościół stoi natomiast w obrębie miasta, przy ulicy, która nie istniała przed latami siedemdziesiątymi XIX wieku. Dla odwiedzającego to rozróżnienie ma znaczenie, ponieważ oba kościoły znajdują się w różnych częściach Rzymu, a koncerty odbywają się właśnie w tym przy Via Nazionale.
Dlaczego możliwe było tu zbudowanie kościoła protestanckiego
Budowa kościoła protestanckiego w Rzymie stała się możliwa po tym, jak Królestwo Włoch zajęło miasto, odbierając je Papiestwu w 1870 roku. Kongregacja episkopalna, złożona w dużej mierze z ekspatriantów, zleciła projekt angielskiemu architektowi George'owi Edmundowi Streetowi w 1872 roku. Kamień węgielny położono 25 stycznia 1873 roku, w święto Nawrócenia św. Pawła, kościół poświęcono w 1876 roku, a ukończono w 1880 roku. Proboszcz kongregacji, Robert J. Nevin, był zapalonym kolekcjonerem sztuki i to on kierował późniejszym wystrojem. Street zwrócił się do Burne-Jonesa w 1881 roku i zmarł w tym samym roku, a Nevin pojechał do Anglii, aby osobiście potwierdzić i rozszerzyć zlecenie.
Architekt i pasiaste ściany
Street zaprojektował kościół w mieszanym stylu romańsko-gotyckim, wykorzystując czerwony mur i biały trawertyn w naprzemiennych pasach. Efekt widać już z chodnika: poziome pasy pną się po fasadzie i dzwonnicy, która ma okna dzielone. Turismo Roma wiąże ten projekt z angielskim ruchem Arts and Crafts. Wnętrze kościoła ma trzy nawy, a pasiasty wzór kontynuowany jest na ścianach, dzięki czemu cała budowla jawi się jako jeden kolorowy obiekt, a nie zwykła skorupa z dodaną dekoracją. Wzór ten wyjaśnia również, dlaczego kościół wygląda inaczej niż jego sąsiedzi, otynkowani i pomalowani w rzymskich ochrach i różach.
Mozaiki Burne-Jonesa
Mozaiki są głównym skarbem kościoła. Wikipedia dolicza się czterech autorstwa Edwarda Burne-Jonesa, malarza prerafaelity, i nazywa je największymi dziełami w jego karierze. Artysta podziwiał mozaiki w Rawennie, które odwiedził w 1873 roku, i zaprojektował kartony, które wysłał do Wenecji wraz ze wskazówkami dotyczącymi kolorów. The Venice and Murano Glass and Mosaic Company osadziła szklane elementy na tych kartonach, a kolory wybrano we współpracy z Williamem Morrisem. Burne-Jones nigdy nie pojechał do Rzymu, aby nadzorować prace, wysyłając zamiast siebie swojego asystenta Thomasa Rooke'a. Efektem jest zestaw mozaik zaprojektowanych w Anglii, wykonanych w Wenecji i zainstalowanych w Rzymie, co jest nietypową drogą dla dzieła sztuki.
Cztery mozaiki w kolejności
Chrystus na tronie w Niebieskim Jeruzalem wypełnia półkopułę absydy i został ukończony w 1885 roku. Dwa panele prezbiterium prowadzące ku niemu — Zwiastowanie i Drzewo Życia — pochodzą z 1894 roku. W Zwiastowaniu scena rozgrywa się na pustyni, a w Drzewie Życia Chrystus ukazany jest w pozie ukrzyżowania nałożonej na zielone drzewo. Czwarta mozaika, niżej na ścianie absydy, znana jako Ziemski Raj lub Kościół Walczący, została ukończona w 1907 roku przez Rooke'a po śmierci Burne-Jonesa. Państwo włoskie uznało mozaiki za narodowy zabytek, dlatego kościół jest przystankiem kulturalnym, a nie tylko miejscem kultu.
Szkło, kafle i mozaiki na fasadzie
Mozaiki Burne-Jonesa to nie jedyna dekoracja. Okna nawy, wykonane przez angielską firmę Clayton & Bell, opowiadają w witrażach życie św. Pawła, a firma pozostawała również pod wpływem ruchu prerafaelitów. Kafle majolikowe we wnętrzu kościoła przypisuje się Williamowi Morrisowi. Na zewnątrz mozaiki wokół rozety i portalu pochodzą z początku XX wieku i są dziełem amerykańskiego artysty George'a Brecka, który studiował w Rzymie w latach 1897–1902. Przedstawiają czterech ewangelistów i św. Pawła wśród rzymskich żołnierzy — warto im się przyjrzeć z chodnika, zanim wejdziesz do środka.
Święci o znajomych twarzach
Przyjrzyj się uważnie postaciom — niektóre wydają się zadziwiająco współczesne. Turismo Roma zauważa, że pewni święci noszą rysy postaci historycznych: św. Andrzej przypomina Abrahama Lincolna, św. Jakub — Giuseppe Garibaldiego, a św. Patryk — Ulyssesa S. Granta. Wikipedia dodaje, że czwarta mozaika zawiera postaci, których twarze wzorowano na współczesnych ludziach. Ten wybór pasuje do kościoła zbudowanego przez amerykańską wspólnotę w latach, gdy Rzym stawał się stolicą zjednoczonych Włoch, i daje zwiedzającym małą zabawę, gdy zaczyna grać muzyka. Zabierz ze sobą tę myśl i przyjrzyj się twarzom w dolnej mozaice, gdy oczy zmęczą się już pasami.
Via Nazionale, ulica przed kościołem
Ulica zaczęła się jako via Pia, nazwana na cześć Piusa IX, który chciał drogi między dworcem Termini a centrum miasta. Ukończono ją pod koniec XIX wieku, z inicjatywy postaci Risorgimento pragnących nowego Rzymu godnego stolicy zjednoczonego królestwa. Biegnie od Piazza della Repubblica w stronę Piazza Venezia, a wśród jej budynków znajdują się Palazzo delle Esposizioni z 1883 roku i Palazzo Koch, siedziba Banca d'Italia, z 1892 roku. Jej budowa oznaczała wyburzenie starszych palazzi, a St Paul's, ukończony w 1880 roku, figuruje wśród znaczących budynków ulicy. Centrum Rzymu jest na tyle zwarte, że wielu zwiedzających przychodzi pieszo ze swojego hotelu, więc zostaw czas na ruch uliczny i tłumy, zwłaszcza wczesnym wieczorem.
Jak się tam dostać i przyjazd na miejsce
Kościół znajduje się przy Via Nazionale 16a. Ponieważ ulicę zaplanowano tak, by łączyła dworzec Termini z centrum, dworzec jest naturalnym punktem wyjścia, jeśli przyjeżdżasz pociągiem, a ulica biegnie dalej w stronę Piazza Venezia, jeśli nadchodzisz z centrum. Trasy i rozkłady jazdy sprawdź u miejskiego przewoźnika w terminie zbliżonym do swojej wizyty. W przypadku koncertu potwierdzenie zawiera godzinę rozpoczęcia. Przyjdź z zapasem czasu, bo budynek nagradza kilka minut uważnego patrzenia, zanim zabrzmi muzyka, a przybycie w pośpiechu marnuje najlepszą część wizyty. Jeśli podróżujesz w grupie, ustalcie miejsce spotkania na ulicy przed wejściem, aby nikt nie czekał w złym miejscu.
Dla kogo to nie jest
Ten przewodnik nie jest dla osób planujących wizytę jako wierni ani dla zwiedzających, którzy chcą dziennej wycieczki z przewodnikiem, ponieważ bilet na koncert obejmuje wieczorne wystąpienie i nic więcej, i nie zamienia się w zwiedzanie budynku. W sprawie godzin nabożeństw i zwiedzania w ciągu dnia skontaktuj się z kościołem bezpośrednio przez stronę internetową, którą podaje Turismo Roma. A jeśli interesuje cię starożytna lub renesansowa przeszłość Rzymu, kościół wyda się późny, ponieważ należy do lat 70. XIX wieku, a jego mozaiki do lat 1885–1907. Przybycie w spokoju, a nie w pośpiechu, pomaga też cichemu początkowi koncertu, gdy sala wciąż dostraja się do pierwszych dźwięków.
Koncert w kościele
Koncert w czynnym kościele wymaga manier cichego pomieszczenia. Przełącz telefon na tryb cichy, zajmij miejsce z odpowiednim wyprzedzeniem i prowadź rozmowy ściszonym głosem, zanim zacznie się muzyka. Koncerty są oznaczone jako dostępne dla osób poruszających się na wózkach, a zwierzęta nie są dozwolone, więc zaplanuj to odpowiednio. Zabierz ze sobą lekką warstwę odzieży, ponieważ budynek z cegły i kamienia może wydawać się duszny w ciepły wieczór, a chłodny w inną pogodę. Przede wszystkim poświęć uwagę pierwszemu utworowi, bo to moment, w którym sala i głosy spotykają się, a reszta wieczoru z niego wynika.
Najczęściej zadawane pytania
Kto zaprojektował St Paul's Within the Walls?
Angielski architekt George Edmund Street, który otrzymał zlecenie od kongregacji episkopalnej w 1872 roku.
Kto wykonał mozaiki?
Edward Burne-Jones zaprojektował cztery z nich, a wykonała je Venice and Murano Glass and Mosaic Company. Thomas Rooke ukończył czwartą w 1907 roku.
Czy to to samo co St Paul outside the Walls?
Nie. To odrębna bazylika za dawnym murem. Ten kościół to kościół episkopalny przy Via Nazionale.
Gdzie to dokładnie jest?
Via Nazionale 16a, Rzym. Ulica biegnie od Piazza della Repubblica w kierunku Piazza Venezia.
Czy mogę tam posłuchać koncertu?
Tak. W kościele odbywają się koncerty operowe, a strona główna tego serwisu wymienia te, które można zarezerwować.
Czy to kościół katolicki?
Nie. Należy do Convocation of Episcopal Churches in Europe i nazywany jest również American Church in Rome.
Źródła